Văn phòng xanh hay văn phòng bền vững là gì
Văn phòng xanh hay văn phòng bền vững là những triết lý và phương pháp thiết kế, xây dựng, vận hành không gian làm việc có trách nhiệm với môi trường, đảm bảo sự phát triển bền vững cho thế hệ hiện tại và các thế hệ tương lai. Đặc biệt là các dự án đã được đánh giá hay cấp chứng nhận bởi một đơn vị thứ ba độc lập.
Xem thêm>>
Set up văn phòng trong 5 bước đơn giản
19 phong cách thiết kế văn phòng được ưa chuộng 2023
Các mục tiêu cụ thể của Văn phòng xanh – bền vững :
- Nội thất được làm từ những vật liệu bền vững, giảm tác động đến môi trường
- Tránh lãng phí năng lượng, nước sạch và các nguồn tài nguyên khác
- Cắt giảm rác thải, ô nhiễm và những tác động tiêu cực tới môi trường
- Cải thiện chất lượng môi trường sống trong nhà (Indoor environment quality)
Trở ngại chính thường được nêu ra là do gia tăng chi phí đầu tư ban đầu cho các giải pháp tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, nhiều ví dụ thực tế trên thế giới và ở Việt Nam đã chứng minh rằng nếu các giải pháp văn phòng xanh được tích hợp ngay từ đầu giai đoạn thiết kế, thậm chí là từ khi lên ý tưởng và kế hoạch, các mục tiêu về tiết kiệm năng lượng hoàn toàn có thể đạt được mà không làm suất đầu tư ban đầu tăng lên.
Không chỉ hiệu quả về năng lượng, các giải pháp thiết kế văn phòng xanh cũng đồng thời đem lại lợi ích về sức khoẻ cho người sử dụng. Nhiều nghiên cứu thực tiễn chỉ ra rằng khi chất lượng không khí và thông gió được cải thiện, năng suất lao động của con người cũng được cải thiện. Việc thiết kế tối ưu về chiếu sáng tự nhiên và chất lượng tầm nhìn cũng làm tăng sự hài lòng và thoải mái của nhân viên. Điều này đặc biệt quan trọng vì với hầu hết doanh nghiệp, chi phí cho nhân sự lớn gấp nhiều lần chi phí tiền điện nước hay thuê văn phòng.
3 hệ thống tiêu chí đánh giá văn phòng xanh đang được áp dụng tại thị trường Việt Nam:
LEED
LEED (Leadership in Energy and Environmental Design), là hệ thống tiêu chí được áp dụng nhiều nhất ở Việt Nam. Tính đến hết tháng 5.2020, có 77 dự án tại Việt Nam đã đạt chứng nhận LEED, hàng trăm dự án khác đã đăng ký và đang trong quá trình chuẩn bị hồ sơ. Mặc dù phần lớn dự án LEED là ở Mỹ, hệ thống tiêu chí này được biết đến rộng rãi trên toàn thế giới và được áp dụng bởi hàng chục nghìn dự án ở hàng trăm quốc gia. Nhiều thành phố ở Mỹ có yêu cầu bắt buộc lấy chứng nhận LEED đối với một số nhóm dự án.
Công cụ đánh giá
LEED có các công cụ đánh giá áp dụng cho các nhóm công trình khác nhau. Cụ thể:
- LEED BD+C (Building Design and Construction) áp dụng cho dự án xây mới hoặc cải tạo lớn.
- LEED ID+C (Interior Design and Construction) áp dụng cho các dự án hoàn thiện nội thất thương mại (văn phòng, bán lẻ, …)
- LEED O+M (Building Operations and Maintenance) áp dụng cho các công trình đang vận hành
- LEED ND (Neighborhood Development) áp dụng cho các dự án khu đô thị, khu phức hợp…
- LEED Homes áp dụng cho các dự án nhà ở đơn lẻ, hoặc các dự án chung cư, nhà ở thấp tầng
Mỗi công cụ đánh giá đều gồm một số Hạng mục (hay Nhóm tiêu chí) phù hợp với loại công trình tương ứng, như các nhóm tiêu chí: Địa điểm bền vững, Nước, Năng lượng và Khí quyển, Vật liệu và Tài nguyên, Môi trường trong nhà…Mỗi nhóm tiêu chí gồm một số Điều kiện Tiên quyết (phải đáp ứng, không được điểm) và các tiêu chí tự nguyện (credits). Dự án lựa chọn các tiêu chí tự nguyện để thực hiện và được điểm (points) khi đạt yêu cầu. Căn cứ điểm số tổng mà dự án đạt được, dự án có thể được cấp một trong bốn mức chứng nhận: Certified – Silver – Gold – Platinum.
Thang điểm đánh giá văn phòng xanh của LEED
Chứng nhận Certified: 40–49 điểm
Chứng nhận bạc – Silver: 50–59 điểm
Chứng nhận vàng – Gold: 60–79 điểm
Chứng nhận bạch kim – Platinum: 80+ điểm
Tiêu chí đánh giá văn phòng xanh
Trong đó, tiêu chí để đánh giá thang điểm LEED hiện nay như sau:
Energy & Atmosphere (EA) – Khả năng giảm tiêu thụ năng lượng: 35 Điểm
Water Efficiency (WE) – Tận dụng nguồn nước hiệu quả: 10 Điểm
Location and Transportation – Có vị trí và kết nối giao thông: 26 Điểm
Material & Resources (MR) – Sử dụng nguyên vật liệu: 14 Điểm
Indoor Environment Quality (IE) – Đảm bảo chất lượng môi trường sống trong nhà: 14 Điểm
Innovation & Design (ID) – Tính sáng tạo trong thiết kế: 06 Điểm
Sustainable Sites (SS) – Môi trường phát triển bền vững: 04 Điểm
Chi phí chứng nhận Leed
Chi phí của chứng nhận Leed phụ thuộc vào hệ thống đánh giá và quy mô của dự án
Theo USGBC, chi phí cấp chứng chỉ Leed bao gồm:
Đăng ký dự án : $ 1.500
Tiền chứng minh: $ 5.000
Đánh giá chứng nhận: dao động từ $ 3.400 – 33.000 phụ thuộc vào quy mô dự án.
BCA Green Mark
BCA Green Mark được Bộ Xây dựng Singapore (Building and Construction Authority) ban hành năm 2005 nhằm định hướng, dẫn dắt ngành xây dựng Singapore theo hướng phát triển bền vững, tăng sự hiểu biết trong giới đầu tư, nhà thầu, tư vấn thiết kế và các thành viên thị trường khác ngay từ giai đoạn lên ý tưởng và thiết kế dự án.
BCA Green Mark có cấu trúc tương tự các hệ thống tiêu chí công trình xanh đã được ban hành trước đó, bao gồm các hạng mục như năng lượng, nước, vật liệu, chất lượng môi trường trong nhà…Theo BCA thì Green Mark đã có sự điều chỉnh đáng kể cho phù hợp hơn với vùng khí hậu nhiệt đới. Mỗi hạng mục gồm các tiêu chí bắt buộc (thường là tương ứng với các quy chuẩn bắt buộc sẵn có của pháp luật xây dựng Singapore) và các tiêu chí vượt chuẩn (dự án được điểm khi đạt được yêu cầu của các tiêu chí này). Tuỳ thuộc vào tổng số điểm dự án đạt được, dự án có thể được cấp chứng nhận theo một trong 3 mức: Gold, Gold Plus và Platinum.
BCA Green Mark hiện tại đã có đầy đủ các công cụ để đánh giá hầu hết các loại công trình: công trình xây mới, công trình đang vận hành, các dự án không gian nội thất, các dự án khu đô thị, …Theo website của BCA Green Mark, hiện có 111 công trình bên ngoài Singapore đã đạt chứng nhận Green Mark, tuy nhiên chưa có thống kê có bao nhiêu công trình ở Việt Nam (số liệu VGBC có được là chưa đến 10 công trình).
LOTUS
LOTUS là hệ thống tiêu chí công trình xanh đầu tiên được phát triển dành riêng cho thị trường xây dựng tại Việt Nam, mang tính tự nguyện, được phát triển bởi Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) – một dự án phi lợi nhuận của Green Cities Fund (California, Hoa Kỳ). Tại Việt Nam, VGBC đã thành lập Công ty TNHH Doanh nghiệp Xã hội Công trình xanh Việt Nam để thực hiện hoạt động đánh giá – chứng nhận dự án LOTUS và các chương trình đào tạo liên quan.
Kể từ khi phát hành các phiên bản thử nghiệm vào năm 2010, LOTUS đã trải qua nhiều lần cập nhật và sửa đổi. Phiên bản mới nhất là LOTUS cho Công trình xây mới V3 (LOTUS NC V3), được phát hành vào tháng 4/2019. Hiện nay, LOTUS có khả năng áp dụng cho hầu hết các loại hình dự án xây dựng: dự án xây mới, công trình đang vận hành, dự án nội thất, dự án quy mô nhỏ. Tuy nhiên LOTUS còn chưa có công cụ đánh giá cho các dự án từ quy mô khu đô thị trở lên.
Là một hệ thống tiêu chí ra đời sau, LOTUS có cấu trúc gồm các nhóm tiêu chí và tính điểm tương tự các hệ thống đi trước, đồng thời bổ sung các tiêu chí cho phù hợp với ưu tiên và nhu cầu của điều kiện khí hậu và thị trường Việt Nam, như khuyến khích vật liệu không nung, thiết kế thụ động, thông gió tự nhiên, …Tính đến tháng 4/2020, có 27 dự án đã đạt chứng nhận và 41 dự án đang trong quá trình theo đuổi hoặc chuẩn bị hồ sơ đánh giá.
(nguồn: VGBC)
Edit: Nguyen Kien
